สวิตจัดงบเริ่มต้น 360 ล้านบาท เลิกใช้ Outlook และ Teams หันหาโอเพนซอร์ส
สวิตเซอร์แลนด์เดินหน้าลดการพึ่งพาซอฟต์แวร์จากบริษัทเทคโนโลยีสหรัฐฯ โดยรัฐบาลกลางเริ่มโครงการเปลี่ยนจากเครื่องมือในชุด Microsoft 365 มาใช้ openDesk ชุดซอฟต์แวร์โอเพนซอร์สที่พัฒนาขึ้นเพื่อเน้นเรื่องอธิปไตยทางดิจิทัลและความปลอดภัย
โครงการนำร่องนี้ใช้งบประมาณ 9 ล้านฟรังก์สวิส หรือมากกว่า 11 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพื่อเปลี่ยนคอมพิวเตอร์ของหน่วยงานรัฐบาลกลางจำนวน 3,000 เครื่องให้เลิกใช้เครื่องมืออย่าง Microsoft Outlook และ Teams ภายในสิ้นปี 2027
หากโครงการประสบความสำเร็จ อาจขยายผลไปยังคอมพิวเตอร์ของรัฐบาลกลางอีกกว่า 54,000 เครื่อง
ทดลองเปลี่ยน Outlook และ Teams ก่อนขยายสู่ 3,000 เครื่อง
โครงการนี้ต่อยอดจากการทดสอบที่มีชื่อว่า PoC BOSS ซึ่งให้เจ้าหน้าที่รัฐบาลกลางสวิตเซอร์แลนด์ 172 คน ทดลองเปลี่ยนจาก Microsoft 365 มาใช้ openDesk สำหรับงานเอกสาร อีเมล และการทำงานร่วมกัน
ผลการทดสอบได้รับการประเมินในเชิงบวก โดยผู้เข้าร่วมสามารถทำงานสำนักงานทั่วไปได้ตามปกติ ทั้งการจัดการเอกสารและอีเมล
อย่างไรก็ตาม ระบบประชุมวิดีโอขนาดใหญ่ยังมีข้อจำกัดทางเทคนิคบางส่วน เมื่อเทียบกับ Microsoft Teams
แม้จะมีข้อจำกัดดังกล่าว รัฐบาลสวิตเซอร์แลนด์ตัดสินใจเดินหน้าโครงการต่อ โดยตั้งเป้าให้คอมพิวเตอร์จำนวน 3,000 เครื่อง หรือประมาณ 7% ของจำนวนอุปกรณ์ทั้งหมดของรัฐบาลกลาง เปลี่ยนมาใช้ openDesk แทนเครื่องมือของ Microsoft ภายในสิ้นปี 2027
แผนดังกล่าวในระยะแรกจะเน้นเฉพาะเครื่องมือสำหรับทำงานด้านเอกสารและการทำงานร่วมกัน ไม่ได้หมายความว่าสวิตเซอร์แลนด์จะเลิกใช้ผลิตภัณฑ์ทุกอย่างของ Microsoft ในทันที
openDesk ทางเลือกโอเพนซอร์ส เพื่ออธิปไตยทางดิจิทัล
openDesk เป็นชุดซอฟต์แวร์สำหรับงานสำนักงานและการทำงานร่วมกันที่พัฒนาโดย German Centre for Digital Sovereignty หรือศูนย์ส่งเสริมอธิปไตยทางดิจิทัลของเยอรมนี
แนวคิดสำคัญของโครงการคือการช่วยให้หน่วยงานภาครัฐสามารถควบคุมเทคโนโลยีและข้อมูลของตนเองได้มากขึ้น ลดการผูกติดกับผู้ให้บริการรายใหญ่จากต่างประเทศ และสามารถปรับแต่งระบบให้เหมาะกับความต้องการขององค์กร
แนวทางนี้สอดคล้องกับความพยายามของหลายประเทศในยุโรปที่เริ่มมองหาเทคโนโลยีทางเลือกจากบริษัทสหรัฐฯ โดยเฉพาะระบบที่เกี่ยวข้องกับข้อมูลภาครัฐและโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ
สวิตเซอร์แลนด์เองเริ่มผลักดันแนวคิดนี้มาระยะหนึ่งแล้ว โดยในปี 2024 ได้ออกกฎหมาย EMBAG เพื่อส่งเสริมให้หน่วยงานภาครัฐหันมาใช้ซอฟต์แวร์โอเพนซอร์สมากขึ้น
เป้าหมายอาจไม่หยุดแค่ 3,000 เครื่อง
แม้โครงการระยะแรกจะครอบคลุมเพียง 3,000 เครื่อง แต่หากการเปลี่ยนผ่านดำเนินไปตามแผน คอมพิวเตอร์ของรัฐบาลกลางสวิตเซอร์แลนด์ทั้งหมดกว่า 54,000 เครื่อง อาจกลายเป็นเป้าหมายในระยะต่อไป
ขณะที่หน่วยงานพลเรือนยังอยู่ในช่วงทดสอบและค่อย ๆ เปลี่ยนผ่าน ฝั่งกองทัพสวิตเซอร์แลนด์กลับเดินหน้าเร็วกว่าด้วยการเร่งเปลี่ยนจากซอฟต์แวร์ของ Microsoft ไปสู่เครื่องมือ Free and Open Source Software (FOSS)
การตัดสินใจครั้งนี้จึงไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของการเปลี่ยน Outlook หรือ Teams ไปใช้โปรแกรมอื่นเท่านั้น แต่ยังสะท้อนแนวโน้มที่หน่วยงานภาครัฐในยุโรปเริ่มให้ความสำคัญกับ Digital Sovereignty หรืออธิปไตยทางดิจิทัล มากขึ้น เพื่อลดการพึ่งพาแพลตฟอร์มของบริษัทเทคโนโลยีต่างชาติ และเพิ่มการควบคุมข้อมูลและโครงสร้างพื้นฐานของตัวเองในระยะยาว