AI ก้าวสู่การแพทย์เต็มตัว วัคซีนที่ออกแบบโดย AI เริ่มทดสอบในมนุษย์แล้ว
วงการแพทย์กำลังก้าวเข้าสู่ยุคใหม่ หลังนักวิจัยเปิดเผยว่า วัคซีนที่ออกแบบโดย AI หรือปัญญาประดิษฐ์ ได้เริ่มเข้าสู่การทดสอบในมนุษย์เป็นครั้งแรกของโลก
นักวิจัยระบุว่า วัคซีนรูปแบบใหม่นี้อาจช่วยป้องกันไวรัสได้ทั้ง “ตระกูล” ไม่ใช่แค่สายพันธุ์เดียว และอาจกลายเป็นกุญแจสำคัญในการป้องกันโรคระบาดใหญ่ในอนาคต วัคซีนดังกล่าวถูกออกแบบมาเพื่อรับมือกับไวรัสโคโรนาทุกชนิด รวมถึงสายพันธุ์ที่ปัจจุบันยังพบในสัตว์ แต่มีโอกาสกลายพันธุ์และข้ามมาสู่มนุษย์ในอนาคต
ที่ผ่านมา วัคซีนจำนวนมากต้องถูกอัปเดตอยู่เสมอ เพราะไวรัสมีการกลายพันธุ์ตลอดเวลา แต่งานวิจัยใหม่นี้พยายามสร้างแนวทางที่แตกต่างออกไป
ทีมนักวิจัยจาก University of Cambridge ใช้ AI วิเคราะห์รหัสพันธุกรรมของไวรัสโคโรนาหลายสายพันธุ์ ก่อนออกแบบ “Super-Antigen” เพียงตัวเดียว ที่สามารถกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันให้จดจำลักษณะสำคัญร่วมกันของไวรัสทั้งตระกูลได้
Antigen คือองค์ประกอบสำคัญของวัคซีน มักอยู่ในรูปโปรตีนหรือชิ้นส่วนโปรตีน ที่ทำหน้าที่ฝึกให้ระบบภูมิคุ้มกันรู้จักและจดจำไวรัส เพื่อให้ร่างกายสามารถตอบสนองได้หากพบเชื้อจริงในอนาคต
AI ถูกใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลจากการระบาดทั้งในอดีตและปัจจุบัน เพื่อค้นหาคุณลักษณะของไวรัสที่จำเป็นต่อการอยู่รอดของเชื้อ ซึ่งเป็นจุดที่ไวรัสเปลี่ยนแปลงได้ยาก
นักวิจัยจาก Cambridge ระบุว่า นี่ถือเป็นครั้งแรกที่ AI ถูกนำมาใช้ “ออกแบบองค์ประกอบหลักของวัคซีนทั้งหมด” การทดลองในมนุษย์ระยะแรกมีผู้เข้าร่วม 39 คน โดยมีเป้าหมายหลักเพื่อประเมินความปลอดภัยของวัคซีน ส่วนการทดลองระยะที่สอง ซึ่งจะมีผู้เข้าร่วมประมาณ 200 คน คาดว่าจะช่วยให้เห็นชัดเจนมากขึ้นว่า วัคซีนสามารถกระตุ้นภูมิคุ้มกันได้ดีเพียงใด
ศาสตราจารย์ Jonathan Heeney จาก University of Cambridge กล่าวว่า เป้าหมายของงานวิจัยนี้ ไม่ใช่เพียงการป้องกันไวรัสที่กำลังระบาดอยู่ในปัจจุบัน แต่คือการเตรียมพร้อมสำหรับไวรัสที่อาจก่อโรคระบาดครั้งต่อไปในอนาคต
เขาระบุว่า นี่คือ “การเปลี่ยนแปลงพื้นฐาน” ของแนวทางการรับมือโรคระบาดในอนาคต
นอกจากวัคซีนโคโรนาไวรัส ทีมนักวิจัยยังอยู่ระหว่างพัฒนาวัคซีนไข้หวัดใหญ่แบบครอบคลุมหลายสายพันธุ์ วัคซีนไข้หวัดนก H5N1 รวมถึงวัคซีนสำหรับโรคไข้เลือดออกรุนแรงจากไวรัสอย่าง Ebola
ในบางโรค ปัจจุบันยังไม่มีวัคซีนใช้งานเลย ขณะที่บางโรคอย่างไข้หวัดใหญ่ตามฤดูกาล ยังต้องมีการปรับสูตรใหม่ทุกปี ซึ่งนักวิจัยหวังว่า AI จะช่วยเปลี่ยนแนวทางเหล่านี้ได้ในอนาคต