Microsoft เผยเหตุ M365 ล่มทั่วโลก! เพราะบักเก่าตั้งแต่เดือน ก.ค. ทำเซิร์ฟเวอร์รับโหลดไม่ไหว
Microsoft เปิดเผยสาเหตุเบื้องหลังเหตุการณ์ Microsoft 365 ล่มทั่วโลกเมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายนที่ผ่านมา ซึ่งส่งผลกระทบต่อบริการสำคัญอย่าง Outlook, Exchange Online, Teams และ Copilot จนผู้ใช้จำนวนมากไม่สามารถเข้าใช้งานอีเมลได้ตามปกติ และการส่งข้อความเกิดความล่าช้าเป็นวงกว้าง โดยปัญหาครั้งนี้กินเวลานานเกือบ 24 ชั่วโมง
รายงานเบื้องต้นหลังเหตุการณ์ (Preliminary Post-Incident Report) ที่ Microsoft เผยแพร่ผ่าน Microsoft 365 Admin Center ระบุว่า ต้นเหตุไม่ได้เกิดจากความผิดพลาดเพียงจุดเดียว แต่เป็นผลจากปัจจัย 3 อย่างที่เกิดขึ้นพร้อมกัน ได้แก่ บักซอฟต์แวร์ที่ซ่อนอยู่ในระบบมานานหลายเดือน ปริมาณทราฟฟิกที่เพิ่มขึ้นอย่างกะทันหัน และความสามารถในการรองรับโหลดของเซิร์ฟเวอร์ที่ลดลง
บั๊กเก่าซ่อนอยู่ในระบบ
Microsoft ระบุว่า บักดังกล่าวเริ่มเข้ามาในระบบตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2026 ผ่านการอัปเดตซอฟต์แวร์สำหรับเซิร์ฟเวอร์ Microsoft 365 Networking Gateway ซึ่งเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญในการรับส่งทราฟฟิกเครือข่ายของบริการ Microsoft 365
แม้ซอฟต์แวร์เวอร์ชันดังกล่าวจะถูกนำไปใช้งานจริงนานกว่า 3 เดือนโดยไม่พบความผิดปกติ แต่ภายในกลับมีข้อบกพร่องที่สามารถทำให้เซิร์ฟเวอร์รับภาระการประมวลผลมากเกินไปภายใต้เงื่อนไขของปริมาณทราฟฟิกบางรูปแบบ จนเซิร์ฟเวอร์หยุดตอบสนองในที่สุด
ที่น่าสนใจคือ Microsoft ยอมรับว่าการทดสอบโหลดระบบ (Load Testing) ก่อนนำอัปเดตไปใช้งานจริงไม่สามารถตรวจพบปัญหานี้ได้ เนื่องจากสภาพแวดล้อมที่ใช้ทดสอบมีรูปแบบทราฟฟิกและฮาร์ดแวร์แตกต่างจากระบบ Production
โดยเครื่องที่ใช้ทดสอบมีจำนวน Core น้อยกว่าและประสิทธิภาพต่ำกว่าเซิร์ฟเวอร์ที่ใช้งานจริง ขณะที่ปัญหาดังกล่าวกลับเกิดขึ้นได้รุนแรงกว่าเมื่อทำงานบนเครื่องที่มีจำนวน Core มากและใช้ฮาร์ดแวร์รุ่นใหม่
กล่าวได้ว่า ยิ่งเซิร์ฟเวอร์มีประสิทธิภาพสูงขึ้น กลับยิ่งมีโอกาสเผชิญปัญหาจากข้อบกพร่องที่การทดสอบเดิมไม่เคยตรวจพบ
Teams Failover จุดชนวนทราฟฟิกถล่ม
สำหรับเหตุการณ์ที่ทำให้บักดังกล่าวแสดงอาการ Microsoft ระบุว่า ก่อนเกิดเหตุประมาณ 15 ชั่วโมง ระบบ Microsoft Teams ได้สลับไปใช้โครงสร้างพื้นฐานเครือข่ายเดียวกับ Exchange Online โดยอัตโนมัติ ส่งผลให้ปริมาณทราฟฟิกที่ไหลเข้าสู่เซิร์ฟเวอร์กลุ่มดังกล่าวเพิ่มสูงขึ้นอย่างมาก
ขณะเดียวกัน เซิร์ฟเวอร์ในระบบยังมีความสามารถในการรองรับโหลดลดลงอยู่ก่อนแล้วประมาณ 14% จากปัญหาอีกเรื่องหนึ่งที่ไม่เกี่ยวข้องกันโดยตรง
แม้โครงสร้างพื้นฐานจะยังมีความสามารถเพียงพอที่จะรองรับการลดลงของเซิร์ฟเวอร์ในระดับดังกล่าว แต่เมื่อปริมาณทราฟฟิกเพิ่มขึ้นมาพร้อมกับข้อจำกัดด้านความสามารถในการรองรับโหลด ก็ทำให้บั๊กที่ซ่อนอยู่เริ่มแสดงผล
เมื่อเซิร์ฟเวอร์บางส่วนหยุดตอบสนอง ระบบจึงพยายามกระจายผู้ใช้งานไปยังเซิร์ฟเวอร์อื่นที่ยังทำงานได้ แต่กลับทำให้เซิร์ฟเวอร์ปลายทางต้องรับภาระเพิ่มขึ้นจนเกิดปัญหาตามมาเป็นทอด ๆ
Microsoft เปิดเผยว่า ภายในเวลาไม่ถึง 2 ชั่วโมง ปัญหาดังกล่าวได้แพร่กระจายไปทั่วระบบเซิร์ฟเวอร์ โดยในช่วงที่สถานการณ์รุนแรงที่สุด มีเซิร์ฟเวอร์มากกว่า 80% ที่ไม่สามารถตอบสนองต่อคำขอใช้งานได้
นอกจากนี้ ระบบป้องกันที่ออกแบบมาเพื่อจำกัดไม่ให้ปัญหาลุกลามข้าม Region ก็ไม่สามารถควบคุมความเสียหายได้ ทำให้เหตุขัดข้องขยายวงกว้างไปทั่วโลก
แม้บริการอย่าง Teams, OneDrive และ SharePoint จะสามารถเปลี่ยนไปใช้โครงสร้างพื้นฐานสำรองและทยอยกลับมาให้บริการได้ก่อน แต่ Exchange Online ไม่สามารถสลับไปใช้ระบบทางเลือกในลักษณะเดียวกันได้ ส่งผลให้ผู้ใช้จำนวนมากยังไม่สามารถเข้าถึงกล่องจดหมายอีเมลของตนเอง
เพิ่มระบบเฝ้าระวัง ป้องกันเหตุซ้ำ
Microsoft ระบุว่า การกู้คืนระบบเป็นไปอย่างยากลำบาก เนื่องจากเมื่อพยายามรีสตาร์ตเซิร์ฟเวอร์ที่ได้รับผลกระทบ ระบบกลับต้องเผชิญกับทราฟฟิกที่ค้างสะสมอยู่จำนวนมาก จนเซิร์ฟเวอร์กลับมารับโหลดไม่ไหวและหยุดตอบสนองซ้ำอีกครั้ง
หลังจากทีมวิศวกรสามารถระบุข้อบกพร่องต้นเหตุได้ จึงพัฒนาแพตช์แก้ไขและทยอยนำไปติดตั้งบนเซิร์ฟเวอร์ที่ได้รับผลกระทบ ทำให้บริการต่าง ๆ เริ่มกลับมามีเสถียรภาพตลอดวันศุกร์ที่ 13 พฤศจิกายน โดย Microsoft ยืนยันว่าเหตุการณ์กระทบต่อลูกค้าสิ้นสุดลงอย่างเป็นทางการเมื่อเวลา 23.10 น. วันที่ 13 พฤศจิกายน ตามเวลาไทย
หลังเหตุการณ์ Microsoft ระบุว่าได้เพิ่มขีดความสามารถในการรองรับโหลดของระบบ ปรับปรุงการเฝ้าระวัง และเพิ่มมาตรการป้องกันไม่ให้การเปลี่ยนเส้นทางทราฟฟิกไปยังเซิร์ฟเวอร์อื่นกลายเป็นชนวนให้เกิดความล้มเหลวต่อเนื่องเหมือนที่ผ่านมา
ด้าน Charles Lamanna รองประธานบริหารของ Microsoft ซึ่งดูแลธุรกิจ Copilot, Agents และ Platform ได้ออกมากล่าวขอโทษลูกค้าผ่านแพลตฟอร์ม X โดยยอมรับว่าเหตุการณ์ดังกล่าวส่งผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจและการทำงานตามปกติของลูกค้า
ทั้งนี้ Microsoft ยังอยู่ระหว่างการสอบสวนรายละเอียดของเหตุการณ์เพิ่มเติม และเตรียมเผยแพร่รายงานสรุปหลังเหตุการณ์ฉบับสมบูรณ์ภายในช่วงปลายสัปดาห์นี้

