Adobe ยอมแล้ว! ยอมจ่ายกว่า 5,000 ล้านบาท หลังถูกฟ้องทำยกเลิกสมาชิกยาก
Adobe เจ้าของโปรแกรมยอดนิยมอย่าง Photoshop และ Acrobat ตกลงจ่ายเงินรวม 150 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 5,400 ล้านบาท) เพื่อยุติคดีที่รัฐบาลสหรัฐกล่าวหาว่าบริษัททำให้ผู้ใช้ยกเลิกบริการสมาชิกได้ยาก และซ่อนค่าธรรมเนียมบางอย่างไว้จากผู้บริโภค
ข้อตกลงดังกล่าวเกิดขึ้นหลังจากกระทรวงยุติธรรมสหรัฐและคณะกรรมาธิการการค้าแห่งสหรัฐ (FTC) ยื่นฟ้อง Adobe ในปี 2024 โดยระบุว่าบริษัทใช้รูปแบบการสมัครสมาชิกที่อาจทำให้ผู้ใช้เข้าใจผิด และมีขั้นตอนการยกเลิกที่ยุ่งยากเกินไปสำหรับลูกค้า
ภายใต้ข้อตกลงนี้ Adobe จะจ่าย ค่าปรับทางแพ่ง 75 ล้านดอลลาร์ และให้ บริการซอฟต์แวร์ฟรีมูลค่า 75 ล้านดอลลาร์แก่ลูกค้า ที่ได้รับผลกระทบ รวมเป็นมูลค่าทั้งหมด 150 ล้านดอลลาร์ แม้บริษัทจะยืนยันว่าไม่ได้ยอมรับว่าตนทำผิดกฎหมายก็ตาม
สมัครง่าย แต่ยกเลิกยาก จุดเริ่มต้นของคดี
ต้นตอของคดีมาจากแผนสมัครสมาชิกยอดนิยมของ Adobe ที่เรียกว่า “Annual Paid Monthly” ซึ่งผู้ใช้ต้องผูกสัญญาใช้งานเป็นเวลา 1 ปี แต่ชำระเงินแบบรายเดือน
หน่วยงานกำกับดูแลกล่าวหาว่า Adobe ไม่ได้เปิดเผยเงื่อนไขสำคัญอย่างชัดเจน เช่น ค่าปรับยกเลิกก่อนครบสัญญา ซึ่งบางครั้งอาจสูงถึงหลายร้อยดอลลาร์ และถูกซ่อนอยู่ในข้อความตัวเล็กหรืออยู่หลังลิงก์เพิ่มเติม ทำให้ผู้ใช้จำนวนมากไม่ทันสังเกตตอนสมัครใช้งาน
เมื่อผู้ใช้ต้องการยกเลิกบริการ ก็ต้องผ่านหลายขั้นตอน เช่น การคลิกผ่านหลายหน้าในเว็บไซต์ หรือการติดต่อฝ่ายบริการลูกค้าที่ต้องพูดคุยกับเจ้าหน้าที่หลายคน ทำให้กระบวนการยกเลิกถูกมองว่า “ยุ่งยากเกินจำเป็น”
หน่วยงานรัฐจึงมองว่าการกระทำดังกล่าวอาจละเมิดกฎหมาย Restore Online Shoppers’ Confidence Act ซึ่งกำหนดให้บริษัทต้องเปิดเผยเงื่อนไขค่าใช้จ่ายและการสมัครสมาชิกให้ผู้บริโภคเห็นอย่างชัดเจนก่อนตัดสินใจซื้อบริการออนไลน์
อย่างไรก็ตาม เงินชดเชยดังกล่าวไม่ได้ถูกจ่ายให้ผู้ใช้ทั้งหมดโดยตรง เพราะจากข้อตกลงระบุว่าเงินจำนวน 150 ล้านดอลลาร์ ถูกแบ่งออกเป็นสองส่วน คือ 75 ล้านดอลลาร์เป็นค่าปรับทางแพ่งให้กับรัฐบาลสหรัฐฯ และอีก 75 ล้านดอลลาร์จะถูกใช้ในรูปแบบบริการหรือซอฟต์แวร์ฟรีสำหรับลูกค้าที่ได้รับผลกระทบ จากระบบสมาชิกของ Adobe ซึ่งหมายความว่าผู้ใช้บางส่วนอาจได้รับสิทธิประโยชน์เพิ่มเติมหรือบริการฟรี แต่ไม่ได้เป็นการจ่ายเงินคืนให้กับผู้ใช้ทุกคนโดยตรง
Adobe ยืนยันไม่ผิด แต่ปรับปรุงระบบสมาชิกใหม่
แม้จะตกลงจ่ายเงินเพื่อยุติคดี แต่ Adobe ระบุว่าบริษัท ไม่เห็นด้วยกับข้อกล่าวหาของรัฐบาล และไม่ได้ยอมรับว่ากระทำผิดกฎหมาย
อย่างไรก็ตาม บริษัทระบุว่าในช่วงที่ผ่านมาได้ปรับปรุงกระบวนการสมัครสมาชิกและการยกเลิกบริการให้ มีความโปร่งใสและเข้าใจง่ายขึ้น เพื่อให้ผู้ใช้สามารถเห็นรายละเอียดของแผนสมาชิกและเงื่อนไขต่าง ๆ ได้ชัดเจนก่อนสมัครใช้งาน